TIR newydd.....

Mi wnes i dderbyn copi o brosiect newydd Cerys Matthews y bore 'ma, sef 'TIR', casgliad o hen ganeuon Cymraeg a ffotograffiau o gefn gwlad Ceredigion. Mae'n casgliad ardderchog, sy'n cynnwys fersiwn tri pennill o'r anthem genadlaethol! yn ogystal a sawl ffefryn arall. Mae 'na 17 cán ar y CD, gyda'r crynoddisg ei hun tu mewn i glawr blaen llyfr bach (faint CD), sy'n cynnwys y geiriau, eu cyfieithiadau a hanes y caneuon hefyd. Ymhlith geiriau y caneuon mae 'na ffotograffiau o hen Sir Benfro yn bennaf, ac mae nifer o'r cymeriadau yn y lluniau yn gyn-deidiau/neiniau i Cerys Matthews, sy'n rhoi naws personel iawn i'r holl waith. Ar ran y caneuon mae Cerys wedi myn d amdani i roi ei stamp unigryw ei hun arnynt (be arall fasen ni'n ei ddisgwyl!). Mae 'na ambell i gán digyfeiliant bron a bod, tra bod y rhan helaeth yn ddigon syml eu naws. Dwi'n hoffi clywed y rhai sy'n cyfarwydd fel caneuon i gorau meibion (er enghraifft) yn cael ei torri lawr i'r 'asgyrn noeth', ganeuon gwerinol syml. Mae Cerys Matthews yn arbennigwraig am wneud hyn, ac efo 'TIR' mae hi wedi rhoi casgliad gwych iddyn ni i drysori am flynyddoedd i ddod.

Mae copiau wedi eu harwyddo ar gael o 'Earthquake' fel arfer, paid  oedi!

teimladau cymysg....

Mi ddarllenais ddau ddarn o newyddion heddiw, un i godi'r calon a'r llall i'w dristhau.   Mi ddysgais drwy'r dolen twitter ar  fy ffón am farwolaeth annisgwyl y prifardd Iwan Llwyd.  Ges i sioc a dweud a gwir, ac aeth fy meddyliau yn ol at noson yn Nhreffynon tua pum mlynedd yn ól mewn cwmni Iwan Llwyd a'i gyd cerddor a bardd - Geraint Lovgreen.  Honno oedd fy 'noson Cymraeg' cyntaf fel petai, gyda'r dau ddyn yn rhannu'r llwyfan o flaen criw o Gymry Gymraeg a dysgwyr, ac yn bownsio oddi wrth eu gilydd.  Yr adeg yna ychydig bach o waith y prifardd ro'n i'n gallu deall (er mwynheuais glywed o'n ei adrodd), ond ges i i ddeall ychydig mwy o waith ysgafnach ei 'bartner mewn cerdd' Mr Lovgreen.  Un hanes dwi'n cofio Iwan Llwyd yn ei ddweud oedd am ei deithiau o amgylch Cymru (yn ystod ei flwyddyn fel bardd plant Cymru os cofiaf yn iawn), un tro yn stopio mewn dafarn yng Ngheredigion a ordro diod, a dyma'r Brummie o landlord yn dweud 'so your not from these parts then?'...  Mi fydd ei golled yn un enfawr mae'n siwr.

Dim ond ychydig ar ól darllen y newyddion  trist yna,  gaeth fy nghalon ei godi mymryn trwy ddarllen am ryddhad albwm newydd Cerys Matthews sef 'TIR', casgliad o ganeuon traddodiadol Cymraeg yn y  bon, wedi eu trin yn ei ffordd unigryw ei hun. Mi ganodd Cerys cwpl ohonynt pan welsom ni hi yn Wrecsam yn ddiweddar, a dwi'n edrych ymlaen at glywed y casgliad gyfan (rhai 17 dwi'n meddwl).  Yn ogystal a llond CD o ganeuon, mae TIR yn cynnwys llyfr bach o ffotograffiau o fywyd yng nghefn gwlad Cymru yn yr oesoedd fictorianaidd ac edwardiaidd.  Mi es i syth ar y we i archebu copi wedi ei arwyddo, dwi'n methu aros!

Cerys yn cyrraedd yr uchelfannau....

Mi ddisgynodd jiffy bag ar lawr y cyntedd y bore 'ma efo clec addawol. Mi rwygais y cwydyn melyn ar agor yn eiddgar i ddatgelu copi o albwm newydd Cerys Matthews (neu ddylwn i ddweud y fersiwn Cymraeg ohoni, ac un wedi ei arwyddo hefyd!}. Mae gan 'Paid Edrych i Lawr' swn llawn, melfedaidd, melotronaidd hyd yn oed mewn rhanau, gydag elfen cryf o swn o'r chwedegau yn perthyn iddi. Ond wedi dweud hynny, nid casgliad o gameuon sy'n edrych yn ôl yw hyn, mae'r cyfuniad o lais unigryw Cerys Matthews, a'i dawn fel cyfansoddwraig gwreiddiol, yn gwneud i'r albwm swnio'n ffres a chyfoes, nid cerddoriath retro yw hyn. Mae Cerys yn ei hanterth yn canu harmoniau di-ri ar rai o'r traciau, tra ar eraill cawn ni ei chlywed yn llefaru hanes y cân bron, cyn newid gêr a hedfan i uchelfannau ei llais swynol.

Dyma albwm gwahanol, llawn amrywiaeth, ac un sydd tebyg o dreulio cyfnod golew yn chwaraewr CD y car (meincnod fi). Ond mae 'na un cwestiwn sy'n fy mhoeni... Baswn i wedi ei brynu, pe na fasai'r albwm wedi ei rhyddhau yn y Gymraeg? Dwn i ddim yw'r ateb. Wnes i ddim prynu yr albwm cyn hyn (dim ond ar gael yn Saesneg), er i mi glywed a licio ambell i drac. Ond dwi'n falch ei bod hi wedi ymdrechu gwneud yr albwm hwn ar gael yn y Gymraeg, rhywbeth wnaeth tynnu fy sylw yn sicr.

G.Ll. Os ti eisiau copi wedi ei arwyddo, prynwch eich copi trwy'r dolen ar ei gwefan swyddogol.

croeso yn ôl Cerys...

Clywais i gân Cymraeg anghyfarwydd ar y radio cwpl o wythnosau yn ôl, ond adnabyddais yn union swn unigryw llais Cerys Matthews. O'n i'n meddwl falle hen gân o rai EP gynnar Catatonia oedd yn cael ei chwarae, ond nag oedd, yn well na hynny, cân newydd sbon o'i EP Awyren=Aeroplane oedd hi. Mae'n peth da ar ran cerddoriaeth Cymraeg cael cantores mor wreiddiol a thalentog yn rhyddhau stwff yn ei mam iaeth, ac mae'n tynnu sylw at swn, ac hyd yn oed bodolaeth y Gymraeg i rai. Ar hyn o bryd mae Cerys yn gwneud y cyfweliadau arferol i hybu ei prosiect newydd, a'i dychweliad parhaol i Gymru, heddiw darllenais gyfweliad â hi yn yr Independent on Sunday lle soniodd hi yn onest am ei pherthynas cymleth gyda'r Gymraeg. Dros y flynyddoedd dwi wedi ei chlywed hi'n gwneud ambell i gyfweliad ar S4C ac ati, ac wedi rhyfeddu ar safon amrywiol ei Chymraeg, ond mi ddysgais gan yr Independent mai dysgwraig o Gaerdydd oedd ei Mam, a chafodd ei thad ei rhwystro fel plentyn rhag dysgu'r iaith, er mwyn 'symud ymlaen' yn y byd (hanes sy'n debyg iawn i'r un fy nhad i!).

Mae'n braf cael Cerys adre, ac mae'n braf clywed ei llais unigryw yn canu yn yr hen iaith unwaith eto. Dwi'n methu aros derbyn fy nghopi gan Sebon.