Babanod Toshack yn disgleirio...

Nid yn aml y dyddiau 'ma, gawn ni ymfalchio mewn buddigoliaeth campus tîm peldroed Cymru, ac hynny hefyd ar ddiwrnod pan colli oedd hanes tîm Lloegr! Oce, roedd bois y tri llew yn chwarae yn erbyn tîm gorau'r byd, sef Brasil, ac roedd Cymru'n gwynebu tîm 'ychydig' yn is lawr cynghrair FIFA o dimau'r byd, sef Yr Alban.

Ond wedi dweud hynny, doedd gan Gymru fawr o obaith ar babur cyn i'r gêm (yn enwedig efo nifer o'r chwaraewyr mwyaf profiadol wedi eu tynnu allan am ryw rheswm neu arall), ond llwyddodd y tîm sydd gyda oedran ar gyfartaledd o dim ond 22 curo'r Albanwyr mewn steil yn stadiwm newydd Dinas Caerdydd. Gêmau 'cyffeillgar' oedd y dwy ohonynt, ond does dim ffasiwn peth mewn realaeth, efo pob chwaraewr yn ceisio manteisio ar y cyfle i hawlio lle parhaol yn eu tîm nhw.

Gyda chriw ifanc Cymru yn dechrau disgleirio ar y llwyfan mawr, mae'n rhaid bod dyfodol y tîm genadlaethol yn fwy gobeithiol nag awgrymwyd gan ganlyniad yr ymgyrch diweddaraf i ennill lle yn rowndiau terfynol cwpan y byd. Ond ai Toshack fydd yn eu harwain yn yr ymgyrch nesaf...?

Noson Gwylwyr Lerpwl...

Yn ôl cyflwynydd y noson, mi welodd Noson Gwylwyr S4C yn Lerpwl un o'r cynulleidfaoedd mwyaf a welodd o mewn cyfarfod o'r fath. Roedd hi'n braf gweld yr ystafell crand yn y Bluecoat Chambers (adeilad hanesyddol ac enwog,ac yn perffaith am baned a saib bach o fwrlwm y ddinas) llawn o wylwyr y sianel, yn barod i fynegu eu barn am gynhyrch yr orsaf teledu Cymraeg. Clywon ni hefyd gan arbennigwr technegol manylion ynglŷn â'r 'signal' digidol bydd dim ond ar gael (neu ddim!) i wylwyr dros y ffin wedi'r newidiadau i ddod. Mae'n ymddangos bod y signal digidol yn llawer mwy pennodol ar ran daearyddiaeth na'r signal analog, ac o'r herwydd yn llai tebygol o gario yn bell tu hwnt i ffiniau Cymru. Fel person sy'n dibynnu ar y signal analog, roedd hynny'n newyddion ddrwg, ond erbyn hyn dwi wedi derbyn mi fydd rhaid i mi fuddsoddi mewn disgyl lloeren a blwch o driciau er mwyn cario ymlaen gwylio'r sianel ar y teledu. O'n i'n gobeithio mi fasai'r signal digidol yn cryfhau ar ôl i'r signal analog cael ei diffodd, ond yn ôl pob son does fawr siawns o hynny'n gwneud effaith fan hyn yn Lloegr. Dwi'n meddwl mai Freesat ydy'r ffordd gorau i fynd i finnau, yn enwedig gyda S4C yn dechrau darlledu rhai pethau mewn fformat HD cyn bo hir. Mae gynnon ni teledu HD ond 'sgynnon ni ddim ffordd o dderbyn y lluniau yn y dull honno, ond mi fasai Freesat yn ei galluogi hynny.

Mae'n ddrwg gen i! dwi wedi crwydro'n bell o 'deitl' y blog 'ma, sef y noson ei hun! Roedd hi'n noson da, gyda sawl person yn dweud eu dweud am raglenni hen a newydd. Wnes i ddim dweud dim byd yn ystod y trafodaeth cyhoeddus, ond ces i gyfle i sgwrsio efo un o rheolwyr y sianel ynglŷn â'r darpariaeth i ddysgwyr (yn gwisgo fy het fel 'tiwtor' yn ogystal a dysgwr) a soniodd hi am wasanaeth newydd i ddysgwyr, bydd yn cael ei lansio yn y flwyddyn newydd, ac mae'n amlwg o sgwrsio gyda hi bod dysgwyr yn rhan bwysig o 'gynulleidfa targed' S4C, rhywbeth dwi'n cydfynd a hi'n llwyr. Awgrymodd un o do ifanc y cynulleidfa gwneud rhaglen yn dilyn hynt a helynt dysgwyr yn gwneud tasgiau gwahanol fel rhyw fath o 'teledu realaeth', soniodd y rheolwraig am 'Welsh in a Week' a meddyliais i am 'Cariad @ Iaith', y cyfres am ddysgwyr o Nant Gwrtheyrn, rhaglenni diddorol iawn, ac felly mae'n hen bryd ailgylchu'r syniad mewn newydd wedd, gawn ni weld...

Awgrymodd Dion, boi trin gwallt enwog o Lerpwl, cynhyrchu rhaglen fatha 'Come Dine with Me' yn y Gymraeg er mwyn dennu cynulleidfa ifancach, ac yn y fan a'r lle datblygodd y syniad i fod yn rhaglen realaeth wedi ei gosod mewn siop trin gwallt yn Lerpwl efo Cymru Cymraeg y ddinas (neu falle dysgwyr hefyd!) yn dod am driniaeth a sgwrs difyr a Dion!! Syniad diddorol tu hwnt..

Wrth rheswm roedd 'na gwyno am regi a rhyw ar y sianel (cofiwch roedd 'na griw go lew o gapelwyr yna) ond yn y bon roedd 'na ymateb cadarnhaol gan yr ifanc a'r hen. Roedd un o fy myfyrwyr yn ddigon dewr i droi fyny efo ei gariad (sy'n siarad Cymraeg), chwarae teg iddo fo, gwisgodd y clustffoniau oedd ar gael gyda cyfiethiad Saesneg ar y pryd, a dwi newydd derbyn tecst yn dweud sut gymaint a wnaethon nhw mwynhau'r noson. Felly noson da, a diolch i S4C am ei drefnu.

'Ryff Gaed'

Ces i gopi o'r 'Rough Guide to Wales' fel anrheg heddiw, sy'n amserol iawn gan ein bod ni'n mynd lawr i ardal Llanberis am ychydig o ddyddiau dydd mercher. Pob tro dwi'n gweld teithlyfrau am Gymru (mewn siop llyfr fel arfer), dyma fi'n ffeindio fy hun yn eu chwilota am son am y Gymraeg (neu diffyg son!). Faswn i wedi disgwyl i'r 'ryff gaed' tynnu sylw a dangos parch i iaith lleafrifol, a ces i mo fy siomi wrth bodio trwy'r cyfrol am tro cyntaf. A dweud y gwir teimlais roedd y teithlyfr wedi gor-bwysleisio cryfder sefyllfa'r Gymraeg trwy dweud pethau fel: 'magazines,newspapers and websites in the old language are mushrooming'. Mae'n amlwg mi gafodd y pennod am yr iaith ei sgwennu cyn i freuddwyd pabur dyddiol 'Y Byd' dod i ben. Dwi ddim yn gweld y sefyllfa 'ar y tir' yr un mor cadarnhaol a'r llyfr hon yn ei awgrymu, ond mae'n braf beth bynnag bod rhai ymwelwyr o leiaf yn dod i Gynru gyda dealltwriaeth am yr iaith a'r diwylliant sydd yn glwm iddi hi.

Noson 'dyn' o beldroed

Mae hi wedi bod noson reit rhyfedd a dweud y gwir. Pigiais i draw i'r Wyddgrug fel arfer ar nos fercher, ond yn hytrach na clywed lleisiau cyfarwydd Magi Dodd a Glyn Wise ar radio'r car , mi glywais i sylwebaeth ar gém Cymru yn erbyn Yr Almaen. Hanner amser ac roedd hi'n dal i fod "dim dim i Gymru" (fel y dwedodd Bryn yn y dafarn nes ymlaen), sgór anhygoel ar unrhyw noson! ond yr heno 'ma roedd 'na ddrama arall dim ond cyffyrddiad botwm bach i ffwrdd. Clywais sgór gém Lloegr mewn stad o sioc, 0-2 wedi dim ond hugain munud. Doedd dim ond rhaid iddynt cael gém cyfartal i fynd drwyddi i ffeinals pencampwriaeth Ewrop, sut gallai pethau mynd gymaint i'r chwith iddyn nhw? Eisteddodd criw bach yn y Castell Rhuthun, eu llygaid ar y sgrn yn y cornel, mewn sioc hefyd. Nid gallen nhw cytuno ar ba gém i wylio, ond wedi dilyn y gém draw yn Frankfurt i'r chwiban olaf a dathliadau tim Toshack, mi cafodd y teledu ei tiwnio mewn i ddilyn hynt a helynt Lloegr ar y lón hir a throellog i'r rowndiau terfynol. Gyda canlyniad 'comeback' go arbennig i gael ei weld yng nghornel y sgrin bach, mi welsom ni Groatia yn mynd ati i dorri calonau miliynau o Saeson trwy sgorio gól syml arall. Gyda llai 'na chwater awr o'r gem ar ól doedd dim ffordd yn ól i Loegr.

Felly ni fydd yr un o dimau y Deyrnas Unedig yn y rowndiau derfynol o'r Pencampwriaeth Ewrop. Bydd cyfle i ffyddlon y timau 'Prydeinig' dewis tim arall i'w cefnogi yn ystod y gwledd peldroed i 08, ... Croatio unrhywun??

Yn dathlu Cymreictod Lerpwl

Dwi ddim cweit yn sgowser. Ces i fy ngheni ochr anghywir y dŵr i fy ngalw fy hun hynny, ond dwi'n hoff iawn o'r hen ddinas budr (Lerpwl..) sy'n pwysig dros ben i fywyd ar y penrhyn 'ma. Ces i fy niddori felly i weld y darn hon ar raglen Wedi 7 ynglŷn â dylanwad Cymry ar Lerpwl dros y canrifoedd, a'r plac newydd yn ardal Pall Mall (Little Wales) i ddathlu'r ffaith. (Symudwch y 'chwaraewr ymlaen at 18'00" er mwyn mynd at y darn am Gymry Lerpwl).

Roedd 10% o boblogaeth Lerpwl yn 1813 yn Gymry, y rhan mwyaf yn Gymry Gymraeg wrth rheswm, cysylltiad unigryw (ar ran cryfder a deaeryddiaeth) sy'n clymu Lerpwl a Chymry o hyd, ac sy'n gwneud i fi ofyn wrth fy hun pam ar wyneb y ddaear ydy cymaint o Gogs yn cefnogi Man U!! grrrrr.

Blogio, Ar y Bocs..

Ro'n i'n mynd trwy fy nghopi o'r cylchgrawn Golwg y heno 'ma pan sylwais i ar colofn adolygiadol 'Ar y Bocs' (gan Catrin Dafydd y wythnos hon). Cafodd yr holl colofn ei ymroddi i raglen 'O flaen dy lygaid', ac yn enwedig i brofiadau ein cyfeillion ni o'r Unol Daliethau sef Chris a Rachel Cope. Dwi ddim yn meddwl mod i wedi crybwyll y rhaglen yma o'r blaen, ond mi gafodd y byd bach o flogio Cymraeg sylw gwerthfawr yn ystod y rhaglen, ac roedd hi'n profiad rhyfedd i weld darnau o'r fidioflogiau mod i'n cyfarwydd efo nhw o'r fan'ma ar y sgrin fawr!

Dwi'n gobeithio bod Chris a Rachel wedi troi cornel erbyn hyn, ac eu bod nhw'n gallu teimlo'r un fath o groeso yn y Gymru go iawn ag y teimlodd Chris yn y Cymru 'dychmygol' ar y we!!