Adnewyddu Brighton Newydd....?

Yr hen a'r newydd yn New Brighton

Echddoe mi bigiais i lawr i weld y diweddaraf yn natblygiad newydd New Brighton, sef y dref glan y mor ('resort' ers talwm) ar gornel gogleddol penrhyn Cilgwri - a nid y pentre ar gyrion Yr Wyddgrug  (rhaid bod rhywun yn tynnu coes wrth enwi'r pentre yna!  Ar un pryd ymffrostiodd New Brighton Cilgwri adeilad uchaf Prydain, hynny yw'r twr a adeiladwyd i gipio'r wobr arbennig yno o Blackpool.  Mae'n tua canrif ers i anterth New Brighton fel atyniad ymwelwyr, ac yn wahanol i dwr enwog Sir Caerhirfryn, dymchwelwyd twr New Brighton flynyddoedd maith yn ol.  Erbyn heddiw mae'r hen gwestai sydd ar ól wedi troi'n clybiau nos neu fflatiau, ac mae'r pwll nofio awyr agored (yr un mwyaf yn Ewrop pan agorwyd yn 1934) yn atgof yn unig.



Sgerbwd yr archfarchnad a sinema 


Ond wedi degawdau o ddadleuon ac anghytun, mae cynlluniau i ail-ddatblygu'r 'ffrynt' yn dechrau tynnu ffrwyth.  Agorwyd theatr a chanolfan cynhadleddau ardderchog cwpl o flynyddoedd yn ól, ac rwan mae sgerbwd datblygiad arall sy'n cynnwys sinema, lido, bwytai ac archfarchnad fawr (y peth mwyaf dadleuol), yn brysur codi ar safle'r hen pwll.   Amser a dengys be' fydd yr effaith ar New Brighton.  Mae'r awdurdodau wedi bod wrthi'n trawsnewid y llecyn yma o dir ers amser maith.  Tua canrif yn ol buodd draeth o dywod aur yn fan'na,  ond penderfynwyd y cyngor codi wal concrid uchel a chreu lawntydd enfawr a alwyd y 'dips' yn lleol.   Diflanodd y tywod o ganlyniad, a maes o law y mwyafrif o ymwelwyr. 

Mi fydda i'n ddigon hapus gweld lido a sinema yn dod i'r ardal a dweud y gwir.  Mi fasai'r sinema yn agosach aton ni nag unrhyw arall, a diflanodd ein pwll nofio awyr agored olaf ni degawdau'n ol.   Ond nid golygfeydd ni sy'n cael ei drawsnewid gan yr adeilad yma, dim ond trigolion New Brighton druan,  felly gobeithio mi fydd o les iddyn nhw yn y tymor hir hefyd!

Y resort olaf....

Mi aethon ni i weld y sioe cerdd 'Cabaret' dydd sadwrn, mewn theatr lleol sydd newydd cael ei ail-adeiladu. Y Floral Pavilion, New Brighton yw'r theatr mwyaf yng Nhgilgwri, wel yr unig theatr go iawn mewn gwirionydd, sydd yn ei newydd wedd yn fath o 'variety theatre' ar lan y mor, ac erbyn hyn un sy'n gallu denu (unwaith yn rhagor) sioeau ac artistiad o safon.

Ar un pryd roedd New Brighton yn resort poblogaidd iawn, ei thraeth aur, atyniadau, y pwll nofio awyr agored mwyaf yn Ewrop, tîm peldroed y pedwaredd cynghrair a thŵr oedd y strwythyr talaf ym Mhyrydain yn denu miloedd ar filoedd ar y llongau fferi o Lerpwl a thu hwnt. Yn anffodus mi gafodd y tŵr ei dynnu lawr cyn ail rhyfel y byd, a diflannodd y tywod i bob pwrpas ar ôl i'r awdurdodau codi amddiffyniad y mor concrît hyll, a chafodd y pwll nofio ei dymchwel ar ôl i storm enbyd tanseilio'r sylfeini ym 1990. Mi aeth New Brighton reit i lawr, yn serenu fel 'The Last Resort' mewn sioe celf a llyfr ym 1985.



Ond o'r diwedd mae 'na hadau gobaith yn dechrau tyfu, ac efo'r theatr newydd a chanolfan cynhadleddau drws nesaf bellach ar agor, mae golwg y lle wedi gwella am y tro cyntaf ers degawdau.

Roedd y cynhyrchiad yma o 'Cabaret', yn serenu Wayne Sleep a Siobhan Dullon, actores wnaeth orffen yn ail ar ôl Connie Fisher yn y cystadleuaeth i ffeindio 'Maria'. Mae Sleep yn gwybod sut i chwarae cynulleidfa, a sut i chwerthin ar ei ben ei hun (am y ffaith mai ei ddyddiau dawnsio wedi dod i ben mwy na lai), ac mae gan Siobhan llais ardderchog, felly roedd hi'n cynhyrchiad gwerth ei weld, ac mae'n pwysig cefnogi llefydd lleol, er mae'n mor hawdd pigo draw i theatrau Lerpwl,