Tegeingl..

Mi aethon ni lawr i Glwb Rygbi'r Wyddgrug neithiwr i flasu Gwŷl y Tegeingl, gŵyl y werin cudd, sydd wedi ei threfnu gan griw brwdfryddig yr ardal yn sgil llwyddiant gigs Gymdeithas yr Iaith ar yr un un safle yn ystod yr Eisteddfod Genedlaethol 2007.

Mi welon ni dair artist, mae Steve Tilston yn cerddor profiadol a dawnus dros ben, ges i fy hudo gan ei dechneg ar y gitâr a gafodd o ymateb gwres iawn gan y cynulleidfa yn ei wylio ar y prif llwyfan. Wedyn mi glywon ni 'Fernhill', grwp gwerin 'Cymreig', sy'n creu sŵn diddorol gyda cymysgedd annarferol o offerynau. Mwynheuais sŵn y 'trwmped wedi ei miwtio', y ffliwt pren a llais pwerus a chlir cantores y band, ond roedd ambell i gan yn eitha hirwyntog a diflas i fi. Mi lwyddodd 'arweinydd' y noson i gynhyrfu'r dorf (roedd wedi crebychu braidd erbyn hynny) yn ddigon i denu'r band yn ôl i'r llwyfan am encore, ond erbyn hynny roedden ni'n barod am rhywbeth arall.

Mi ddoth honno i'r llwyfan mewn ffurf beichiog 'Martha Tilston', merch i Steve a chwaraeodd yn cynharach yn y noson. Yn syth mi deimlon ni wefr o'r llwyfan, dyma perfformwraig â phersonoldeb fawr ar y llwyfan. Mi fynnodd ei chaneuon eich sylw, ac wrth iddi hi gyflwyno ei chyd-gerddorion ifanc a blewog, mi gawson ni ein tynnu mewn i'w byd cerddorol hudol. Roedd y noson yn rhedeg ychydig yn hwyr erbyn hynny, felly roedd rhaid iddyn ni colli (gyda thristwch) hanner ei set. Roedd 'na awyrgylch braf ar y maes wrth iddyn ni gyfeirio at yr allanfa, gyda sŵn amrywiaeth o weithgareddau cerddorol yn dod ynghyd yn ei ganol.

Mae criw y Tegeingl wedi gweithio'n ddi-saib am fisoedd lawer i sicrhau llwyddiant yr Wŷl, gobeithiaf yn wir mi fydd y tywydd 'braf' yn parhau dros y sadwrn (rhywbeth sy'n gallu 'make or break' yn arianol gwyliau bach megis hon), ac mi fydd y niferoedd mae nhw'n haeddu eu cael yn heidio at y maes i weld yr amrywiaeth o artistaid talentog, a blasu hwyl y Gŵyl.

Dŵr Rhwyfwr...

Mae 'na declyn arall yn llenwi gofod prin ein tŷ ni heddiw. Y peth mewn cwestiwn yw 'Water Rower', sef periant rhwyfo sy'n defnyddio tanc o ddŵr gyda rhawffyn ynddi er mwyn creu gwrthiant. Dyni wedi cael ambell i declyn 'cadw'n heini' dros y flynyddoedd, gan cynnwys cwpl o beiriannau rwyfo eitha rhad, ond yn anffodus dydy hi ddim yn talu i brynu pethau o'r fath yn y tymor hir, fel mae'r hen ddwediad yn mynd: 'Prynu yn rhad, prynu dwywaith' (neu rhywbeth felly). Mae sawl cynhyrchwr o bethau felly siwr o fod yn dibynnu ar y ffaith bod y rhan mwyaf o beiriannu 'cadw'n heini' yn diweddu ei bywydau yn rhwdu yn dawel mewn cornel dywyll y garej, wedi dim ond ychydig bach o ddefnydd 'blin'.

Mae'r 'Water Rower' yn peirriant 'difrifol' (gyda phris difrifol hefyd!), sy'n addas i'r gampfa yn ogystal â'r tŷ yn ôl yr hysbyseb. Mae hi wedi cael ei wneud allan o bren onnen yn y bon, ac mae pethau i'w weld yn ddigon solet. Yn ogystal â hynny, mae'n posib ei gadw o ar ei ben mewn gofod tua'r un faint a chadair 'dining', heb fawr o ffwdan sy'n peth hanfodol i ni. Mae'r profiad o rwyfo dychi'n cael yn llawer mwy boddhaol hefyd, gyda dim ond swn y dŵr yn cael ei dasgu tu mewn i'r drwm glir gan y rhawffyn 'stainless steel', i'w clywed dros sŵn y rhwyfwr yn ceisio dal ei wynt..!

A dweud y gwir nid fi yw'r rhwyfydd mwyaf brwdfrydig y tŷ, y gwobr hon yn mynd i 'ngwraig sydd yn aml iawn i'w gweld yn gweithio allan. Dwi wedi bod o dan yr argraff gan fy mod i'n gwneud gwaith corfforol pob dydd does dim rhaid i mi wneud llawer arall, ond gyda fy mhedwardegau yn carlamu heibio, dwi'n dechrau meddwl rwan yw'r amser i ddechrau edrych ar fy ôl tipyn bach yn well, felly dwi wedi rhoi i'r neilltu cwpl o sesiynau pob wythnos i dreulio ar y 'Dŵr Rhwyfwr', edrych ymlaen...

Hardeep mewn diwylliant Cymraeg....

Mi glywais adolygiad raglen BBC2 am yr Eisteddfod ddoe, tra wrando ar sioe Radio Cymru Sian Thomas. Felly neithiwr mi es i ati i'w lawrlwytho a'i gwylio ar bbc i-player (gwasanaeth defnyddiol er andros o araf am ryw rheswm). Dwi'n hoff iawn o'r Albanwr 'Sikhaidd' Hardeep Singh, mae ganddo fo ardull sych, hamddenol, efo gallu i gymryd i 'mickey' o bethau mewn ffordd tyner, heb bod yn or-greulon megis sawl digrifwr.

Mi wnath o argraff drawiadol ar y 'Maes' mewn ei dwrban lliw 'pafilion', wrth iddo fo grwydro caeau Pontcanna yn siarad gyda eisteddfodwyr, wrth ei fodd yn ymarfer cyfarchion newydd ei dysgu gan Nia Parry. Mi wnath o ymdrech parchus i ynganu'r geiriau'n iawn, wrth siarad gyda amrywiaeth eang o bobl. Cryfder y sioe efallai (ar wahan i bresenoldeb Hardeep ei hun), oedd y nifer mawr o wynebau rhwngwladol gafodd Hardeep y cyfle i siarad gyda nhw, gan cynnwys Bryn Terfel, Connie Fisher, Cerys Maththews a Matthew Rhys, pobl mi gyfarchiodd Hardeep gyda gwres naturiol a diddordeb go-iawn. Ond pwysicach na'r pobl enwog oedd ar gael iddo fo, mi wnath o dynnu sylw at yr ieunctid, rhywbeth roedd yn amlycach eleni yn sgil y coroni o'r 'Baby Faced Bard', a gafodd Huw Stephens y cyfle i gyflwyno rhai o fandiau addawol o lwyfan Faes B.

Wnes i fwynhau'r sioe, un mi aeth allan dros Prydain Fawr ar BBC2. Mi gafodd Hardeep blas digon mawr ar ddigwyddiadau y brifwyl i wneud rhaglen deallus, doniol, sensatif, am sefydliad tydi'r rhan mwyaf ohonon ni ddim yn deall yn rhy dda.

Os wnaethoch chi ei fethu, ewch i bbc i-player lle mae'n ar gael am sbel i ddod, mae'n werth ei weld:

http://www.bbc.co.uk/iplayer/episode/b00d18bm/

y ddreigiau ar dan...

Mi gafodd Wrecsam y cychwyn gorau i'w tymor cyntaf yn 'Uwchgyngrair y Sgwâr Glas'(neu'r conference) ddoe. Dioddefodd Stevenage cweir go iawn, ond falle yn fwy pendant na'r canlyniad 5-0 roedd y nifer o ffydloniaid wnath troi i fyny, yn agos iawn at bump mil! Mi fydd hyn, yn ogystal a'r sgôr codi ofn ar y timau sy'n ymweled â'r Cau Ras dros y wythnosau i ddod.

Mae gen y cochion dwy gêm oddi gartref (yn dechrau nos iau yng Nghaer Efrog) i gadarnhau eu cychwyn disglair cyn croesawi Oxford (tîm dwi'n cofio yn yr hen 'First Division' yn eu dyddiau o dan ddylanwad pres amheus Robert Maxwell) i'r Cae Râs ar Awst 21ain. Erbyn hynny mi fydden ni'n gwybod os canlyniad 'ffrîc' yn unig mi welon ni dydd sadwrn! neu ddechreuad o ymgyrch go gry'...

camp ieithyddol Madison...

Nad yw'r enw Madison Tazu yn un rhwydd i'w anghofio, yn enwedig mewn gwlad o Jonsiaid di-ri. Ond ar ôl i'w champ iethyddol hi, prin iawn mai unrhywun ohonon ni sydd ymdrechu i gael gafael yn yr iaith hon yn debyg o angofio'r enw hyfryd am flynyddoedd maith. Mae'n dim ond cwta deg mis ers i Madison mynd ati gyda phenderfyniad cadarn i feistri'r Cymraeg cyn gynted â phosib, ac hynny yn ôl y son, ar ôl iddi hi cael ei gwahardd o ddosbarthiadau Cymraeg yn yr ysgol yn Aberteifi. 'Gwrthryfel' mi wnaeth hi yn erbyn y Gymraeg y dyddiau yna, ond wedi iddi hi symud o Gymru i Brighton a threulio peth amser yn crwydro o amgylch y planed, mi welodd hi'r werth yn ddiwylliant ei gwlad ei hun (wel y wlad a gafodd ei magu ynddi hi wedi ei geni yn Lloegr). Mae hi'n wir hanes anhygoel, ac o glywed safon ei Chymraeg mai'n sicr ei bod hi'n wir haeddu ei gwobr. Roedd safon y pedwar yn y rownd terfynol yn andros o uchel eleni, ac roedd hanes pob un yn diddorol a gwahanol, ond dwi erioed wedi clywed dysgwr yn siarad cystal wedi deg mis o ddysgu, llongyfarchiadau mawr iddi hi.

Fel gwrthgyferbyniad llwyr i gamp dysgwraig y flwyddyn efallai, mi welais i yrrwr tacsi yn siarad ar y newyddion am y cynnydd yn ei busnes dros wythnos yr Eisteddfod, ac yntau wedi bod yn disgybl yn ysgol Glan Taf rhai deng mlynedd yn ôl. Mi ddwedodd (yn ei 'Gymraeg' rwdlyd tu hwnt) roedd o wedi siarad mwy o Gymraeg dros y wythnos yma nag dros y deg mlynedd diwetha, tystiolaeth sy'n adlewyrchu'r realaeth ieithyddol y prif ddinas efallai, i sawl sydd wedi bod trwy addysg cyfrwng Cymraeg yna, ac rhywbeth dwi'n cyfarwydd gyda hi o Sir y Fflint.

Llyfr y Flwyddyn

Dwi wedi treulio peth amser dros y wythnos diwetha gyda fy 'mhen yn sownd mewn Llyfr 'W.T. Davies' a Gareth Miles, sef ennilydd Llyfr y Flwyddyn 08 ,Y Proffwyd a'i Ddwy Jesabel'. Mae gan y llyfr golwg andros o sober, a basai hynny fel arfer wedi fy atal rhag hyd yn oed sbio arno fo mewn siop, felly dwi'n andros o falch wnes i'w archebu dros y we heb ei barnu ar sail y clawr. Un eitha anwybodus ydwi ar ran digwyddiadau diwygiad 1904-1905 (er welais i ddrama amdanhi cwpl o flynyddoedd yn ôl), ond mae'r pwnc yn fy ymddiddori'n fawr iawn. Darn o ffuglen ydy'r llyfr hon (er mae gen i gywilydd cyfadde mi es i ar y we i ymchwilio hanes 'Ivor Lewis' diwigiwr y llyfr hon!), wedi ei seilio ar ddigwyddiadau a amgylchodd ddiwygiad Evan Roberts. Mae'r debygrwydd rhwng yr hanes go iawn a'r stori hon yn peri dryswch mewn darllenwr sy'n hanner cyfarwydd gyda'r stori, megis finnau, fel wnaeth y son o'r cyd-awdur 'W.T. Davies', a ysgrifenodd y 'darn' er mwyn ei cyhoeddi mewn papur newydd yr oedd o'n gweithio iddi hi. Am syniad! dyma fi'n ei llyncu'r peth yn gyfan gwbl, ond hyd yn oed heb syniad y 'ffug-awdur', mae'r hanes yn un diddorol dros ben, a'r ffaith mi wnes i'w darllen mewn llai 'na wythnos yn dystiolaeth plaen dros hynny. Mae'r Gymraeg yn eitha annodd i ddysgwr a dweud y gwir, ac roedd rhaid i mi fodio'r hen eiriadur mawr trwy'r amser, ond wnes i wirioneddol ei mwynhau. Mae cryn dipyn o'r hanes yn cael ei lleoli mewn plasty o'r enw 'Cambria View' fan'ma ar benrhyn Cilgwri (Ty Maer Lerpwl yn ôl y stori), ar ochr gorllewinol Wirral, ac mae 'na son o'r diwigiwr yn ymweled â'r ceidwad y goleudy ar Ynys Hilbre, Cymro Cymraeg.

Mae'n rhaid i mi ffeindio rhywbeth arall i lenwi fy mrêcs coffi rwan!

Hafana..

Cryno ddisg newydd Elin Fflur yw Hafana a gafodd ei rhyddhau y wythnos diwetha. Dwi'n meddwl mai llais ardderchog gan y cantores o Fôn , felly o'n i'n awyddus i gael hyd i gopi o'i albwm diweddaraf, rhywbeth mi wnes i yn y pendraw trwy Amazon (£11.99). Rhoddais Hafana'n syth ar y cyfrifiadur er mwyn fy ngalluogi ei drosglwyddo i'r i-pod, ac yn y modd hynny wnes i wrando arnhi hi yn y gwaith y pnawn 'ma.

Roeddwn i wedi clywed eisioes nifer o'r traciau ar y radio felly o'n i'n gwybod be' i ddisgwyl mewn ffordd. Mae Elin wedi sefydlu mwy o'i hardull ei hun ar yr albwm hon dwi'n credu. Mae hi'n arbennigwraig pen ei champ ar y 'power balad' Cymraeg, ond ar Hafana mae hi'n rheoli ei llais yn fwy ofalus dwi'n meddwl, rhywbeth sy'n cael ei arddangos yn dda yn yr 'ail-cymysgedd' o'i chân 'Cân i Gymru' o'r llynedd 'Arfau Blin'. Mae 'na rhyw ddebygrwydd rhwng nifer o'r caneuon, er gyda mwy o wrandawiadau fel arfer mae caneuon yn teimlo'n fwy unigryw, gawn ni weld. Ond ar ôl i mi wrando ar y cyfanwaith tair waith dwi'n falch wnes i'w prynu.

Trac ffefryn fi ar hyn o bryd yw 'Tywysoges Goll', gitar acŵstic hyfryd a llais angelaidd y cantores yn adrodd hanes Gwenllian, trac sy'n dal naws y clawr yn berffaith (llun a gafodd ei beintio gan Nain Elin Fflur).

O'r gorau, dwi'n hên 'prog rocker' canol oed, ond mae Hafana'n gwneud y tro i mi!

diolch..

Diolch yn fawr i bawb wnaeth sgwennu sylwadau cefnogol ynglŷn â fy mhost diweddaraf. Yndy Corndolly, dwi'n son am yr un David Jones dwi'n meddwl, gyda llaw, mae'n braf dod o hyd i flog Gymraeg arall, dwi'n edrych ymlaen at ddarllen mwy.

Dwi'n eitha flinedig ar hyn o bryd gan mod i wedi bod yn ceisio gwneud argraff ar y pentwr o waith papur, ffufrlenni ac ati, sy'n i weld yn anghenrheidiol y dyddiau 'ma, er mwyn gwneud unrhyw fath o weithgaredd megis dysgu. Gobeithio ga i bassio'r 'police check'...

her newydd

Dwi wedi derbyn her newydd eleni, hynny yw i weithio fel tiwtor Cymraeg i ddosbarth nos o ddechreuwyr pur. Er dwi'n nabod nifer o diwtoriaid eraill sy'n dysgwyr, mae'r cam hon yn teimlo fel un heriol iawn. Mae'r dosbarth nos mewn cwestiwn yn cael ei chynnal yn 'Ysgol Gramadeg Cilgwri i Ferched' (Wirral Grammar for Girls), a gafodd ei sefydlu cwpl o flynyddoedd yn ôl o herwydd y nifer o fyfyrwyr o Gilgwri oedd yn mynychu dosbarthiadau yn Sir y Fflint. Mae'r niferoedd wedi bod yn parchus iawn yn ôl pob son dros y dwy flynedd diwetha, felly mae David Jones y tiwtor presennol yn awyddus i ddarparu ail flwyddyn i'r rhai sydd wedi cwplhau'r un gyntaf. A dyma lle dwi'n ffitio mewn i'r cynllun, fel tiwtor i gymryd blwyddyn un. Gobeithiaf yn wir na chaiff y myfyrwyr eu siomi wrth weld 'sgowser' o'u blaenau nhw, a nid Cymro neu Gymraes Cymraeg. Er dwi'n ddigon hyderus yn fy Nghymraeg wrth siarad yn y dafarn ac yn ymlaen, petasai unrhywun i ofyn i mi gwestiwn lletchwith ynglŷn â gramadeg, mi fasai rhaid i mi ddiflannu mewn pentwr o lyfrau, neu well na hynny drws nesaf, lle fydd David yn dysgu yr ail flwyddyn! Edrycahf ymlaen at fis medi....

Hanes hudol y 'Madarch'

Dwi newydd dechrau nofel diweddaraf Dewi Prysor 'Madarch', llyfr sydd wedi bod allan ers nifer o fisoedd rwan, sy'n dilyn hynt a helynt y criw o gymeriadau a cafodd eu cyflwyno iddyn ni yn ei lyfr gyntaf 'Brithyll'. Wedi darllen 'Brithyll', roedd cael mewn i 'Fadarch' yn lot haws a dweud y gwir, wedi dod i arfer gyda ei syllafiadau 'tafodiaethol' a natur y cymeriadau, sy'n ymddangos i dreulio y rhan mwaf o'u bywydau o dan dylanwad alcohol a chymysgedd o gyffuriau, fel arfer ar yr un pryd..! Er dim ond chwater ffordd trwyddo fo ydwi ar hyn o bryd, mae'n andros o ddarlenadwy, felly dwi'n sicr o wneud cryn dipyn o symud ymlaen dros y penwythnos. Mae'n reit braf bod mewn sefyllfa o edrych ymlaen at godi llyfr eich bod chi'n hanner ffordd trwyddo. Wna i sgwennu mwy amdano ar ôl ei orffen

Guto a Boris... cyd-cysgwyr rhyfedd...?

Ces i fy siomi a dweud y gwir i ddarllen mai Guto Harri wedi ei benodi fel cyfarwyddwr cyfathrebu (PR) i'r Maer Llundain newydd, sef y cymeriad 'lliwgar' a dadleuol Boris Johnston. Dwi wedi clywed Guto dros y flynyddoedd yn cyfranu at raglenni Radio Cymru yn ogystal a'i waith blaenllaw gyda newyddion y BBC, ac wedi parchu ei newyddiaduriaeth an-rhagfarnllyd (mi fasech chi'n disgwyl dim llai o newyddiadurwr o'r fath). Erbyn hyn dyni'n gwybod ei wir lliw, hynny yw glas, ac yn waeth na hynny, glas 'Boris Johnstonaidd'. Mi fydd hi'n amhosib iddo fo mynd yn ôl i weithio fel newyddiadurwr o'r un fath, ond falle mae ganddo fo uchelgeisiau i fod yn wleidydd yn ei hawl ei hun, mae'n debyg iawn pe tasai o i lwyddo cadw Boris ar denyn, mi fasai David Cameron yn ei ddyled o ddifri! Gyda lliwiau Guto wedi ei hoelio yn sownd i'r hwylbren erbyn hyn, synnwn i ddim i weld enw Guto'n cyrraedd rhestr ymgeiswyr rhyw sedd i'r toriaid rhywbryd yn y dyfodol...

yr iaith ar waith

Dwi wedi bod yn gweithio i gwsmer draw yn Sir y Fflint y wythnos hon, rhywun wnes i gysylltu yna trwy'r sesiynau sgwrs dwi'n mynychu. Mae'n gwefr i mi fod yr holl jobyn, o'r trafodaethau cyntaf wedi cael eu gwneud trwy cyfrwng y Gymraeg. Dydd iau, pan o'n i'n gweithio 'on site' fel petai, wnes i siarad gyda chwech o bobl yn ystod y dydd, a dim ond unwaith wnes i ddefnyddio Saesneg, ac hynny yn bennaf gan mod i'n siarad gyda gyrrwr 'fan', a digwydd dod o Fanceinion!

Mae'n drueni nad ydwi'n cael mwy o ddydiau fel hyn, lle mae'r Gymraeg yn rhan naturiol o batrwm bywyd. Mea'n hawdd gweld sut mae pobl sy'n symud i wledydd tramor yn llwyddo codi ieithoedd yn weddol sydyn, wel os mae ganddyn nhw'r awch a digon o gyswllt dydd i ddydd i'r cymuned eu bod nhw yn byw ynddi hi.

Ond ar y cyfan roedd hi'n wythnos lle defnyddiais i fwy o Gymraeg na ddefnyddiais erioed o blaen, gyda'r noson cwis misol yn digwydd ar y nos fercher yn y Castell Rhuthun Yr Wyddgrug, a themlais roeddwn i wedi gwneud cryn gwelliant dros y wythnos. Dwi'n edrych ymlaen at gario ymlaen wythnos nesaf, ac i ambell i sgwrs Cymraeg arall wrth fy ngwaith...

Dim Byd...

Fel arfer dwi'n croesawu siec yn y post, ond mi rodd yr un a derbyniais i ddoe dim blesur i mi o gwbl. Siec gan 'Y Byd' dwi'n son amdanhi, am y swm mi anfonais atyn nhw tua flwyddyn yn ôl fel tanysgrifiad. Darllenais i rywle mai Cwmni 'Dyddiol' yn ystyried cynlluniau eraill... falle papur wythnosol... pwy a wŷr? Mi fasai'n braf cael weld rhywfath o gyhoeddiad fel canlyniad i'r holl ymdrechion dros y flynyddoedd, ond falle na ddylswn i fod mor fol ag i roi ffydd yn y cwmni 'to, yn enwedig ar y ddiwrnod pan dychwelodd fy 'mhuddsoddiad'.

Wedi Tri

Fel gwiliwr cyson o Wedi 7, ges i gyfle angyffredin i wilio Wedi 3 heddiw. Digwydd bod o'n i'n gwneud tipyn o beintio adre a phenderfynais troi'r teledu ymlaen tra sipian panad o goffi. Wedi ychydig o ffidlan gyda'r rimôt er mwyn osgoi'r sianeli siopa ac hen gyfresi ditectif mi ddes i o hyd i raglen Cymraeg, ac yn well byth un sydd yn mynd allan yn fyw. Wedi ychydig o drafod gyda Dr Ann ynglŷn â rhyw afiechyd heb wellhad, a sesiwn coginio cystal ag unrhywun a gafodd ei wneud ar 'This Morning' roedd na beryg go iawn o'r peintio'n dod i ben am y ddiwrnod. Ond na, gyda "Bydd Wedi 3 yn ôl mewn tri" yn atseinio yn fy nglustiau, mi ddoth yr hysbysebion i fy nhynnu i allan o stad dioglyd. Felly edrychaf ymlaen at y tro nesaf dwi'n adre dros y p'nawn, at ddal i fyny gyda Dr Ann a'i afiechydon di-ri...

ymdrech....

Y dyddiau yma, does gen i fawr o awch i dreulio llawer o amser o flaen y sgrîn bach hon. Falle dwi wedi laru gyda'r holl technoleg, dwn i ddim, neu falle mae'r nofelti jysd wedi diflanu? Mae hynny'n rhywbeth rhyfedd i ddweud dwi'n gwybod. Deng mlynedd yn ôl, ni allwn i wedi dychmygu y ffaswiwn newidiadau yn y byd technoleg. Cyfrifiaduron mor bwerus ac yn mor rad, gluniaduron mor dennau!, ffônau sy'n gwneud pob dim onibai panaid o dê, y we! (o'r gorau, o'n i'n dipyn bach yn hwyr yn darganfod pethau cyfrifiadurol yn gyffredinol). Mae'n ymdrech go fawr pob tro erbyn heddiw mynd ar-lein er mwyn gwirio fy e-byst... falle oherwydd y ffaith sbam ydyn nhw yn y bon..., ond gobeithio'n wir ydwi dim ond cyfnod dros dro, neu 'ffês'ydy hyn. Mae'r we yn rhywbeth gwyrthiol i'r rhai ohonyn ni sy'n cofio bywyd di-gyfrifiadurol (doedd dim cyfrifiaduron gyda fy ysgol i o gwbl, ond gafodd y genod cyfle i ddysgu teipio!!), ac er mae'n anochel mi fydden ni'n cymryd unrhywbeth yn ganiataol wedi cyfnod, dwi ddim eisiau teimlo mor flinedig gyda theclyn mor ddefnyddiol. Onibai am y we, mae'n anhebyg mi faswn i wedi mynd ati i ddysgu'r iaith 'ma, heb son am lwyddo i gael rhyw fath o grap arnhi hi!

Wel tan y tro nesa mi alla i wneud yr ymdrech i logio ymlaen...hwyl

gêm fawr...

Dwi'n edrych ymlaen yn arw at y gêm fawr p'nawn yfory. Mae'r holl heip wedi gweithio, a 'mond gobeithio wneith y gêm ei hun cyflawni'r disgwyliadau i gyd ydwi. Mae'n sicr bod carfan mawr o Gymry wedi croesi'r mor celtaidd er mwyn 'mond bod yn Nhulyn ar y ddiwrnod, heb obaith o gael tocyn, mae Meinir o Fenter Iaith wedi mynd am y penwythnos gyda chriw o 19 o ardal Pentrefoelas.

Dwi newydd gwilio rhaglen 'Jonathon' ar S4C, sy'n gosod awyrgylch am y ddiwrnod i ddod, hynny yw sgwrs diddorol am y gêm i ddod mewn cwmni arbennigwyr Rygbi, yn ogystal a jôcs 'nob' di-ri, gyda Eleri Sion yn llyncu popeth di-drafferth...

pob lwc Cymru

Harri Windsor (neu Mr Wales)..

Mae 'na wedi bod erwau o straeon yn y gwasg yr wythnos hon ynglŷn â'r Tywysog Harri (neu 'Wales' fel mae o'n cael ei alw yn y fyddin) a'i gampau mirwrol draw yn Affganistan. Dwi erioed wedi bod yn frenhinwr (er nad ydy'r syniad o wladwriaeth yn apelio'n fawr 'chwaith), ond mae'r lluniau o Harri bach yn ei het 'Doing bad things to bad people' wedi fy nghythruddo'n arw. Ar ba hawl ydy'r lluoedd arfog yna erbyn hyn? Mae Bin Laden hên wedi diflanu o'r ardal. Dwi'n sicr nad ydy'r taliban yn drefn dymunol, a does gan merched llawer o hawliau o dan eu rheolau canol oesoedd, ond onid ydy'r un un pethau yn wir am Saudi Arabia, a sawl gwlad 'cyfeillgar' arall?

Sgen i ddim byd yn erbyn Harri neu Wils yn personol, canlyniad y cyfundrefn ydy nhw, fel eu tad druan. Ond mae'n gwneud i fi teimlo'n sal darllen rhai o'r penawdau sy'n ymfalchio yng nghampau (amheus iawn ar ran ffeithiau) Harri ar ei 'daith lladd', lle 'llofruddiodd' ein tywysog anturus tri deg o daliban (gyda chymorth ambell i arf laser guided).

amser CiG unwaith 'to...

Ges i syndod y heno 'ma pan troais y teledu drosodd i S4C i weld canlyniadau Cân i Gymru yn cael eu darlledu. Wedi clywed ychydig o'r caneuon ar y radio dros yr wythnos diwetha (fatha rhagflas), ro'n 'n disgwyl ei gweld nos yfory. Ta beth, glywais cipolwg o bob cân cyn datganiad yr enillwyr gan Sara Elgan, y cyflwynydd proffesiynol sydd wedi goroesi ei chyd-cyflwynwyr dros y flynyddoedd. Fel arfer cafodd rhai o'r caneuon eu gadael lawr gan y perfformiadau, felly roedd hi'n annodd dewis ar ran safon (er rhywbeth personol iawn yw'r diffyniad hon) y cân, ond mi deimlais yn falch dros yr ennillydd, boi (anghofiaf ei enw) rodd perfformiad ardderchog o'i gân buddugol ar ôl derbyn ei wobr arrianol (£10,000 dwi'n credu) a thlws. Ro'n i'n digon drist i fwrw pleidlais, ond nid dros y cân a ennillodd, ond sdim ots, fydd hi'n diddorol gweld pa gân neu ganeuon o'r naw (os unrhywun) sy'n debyg o parhau yn y cof yn y tymor hir..

Pawb a'i Farn

Mi ddoth y rhaglen 'Pawb a'i Farn' i Lannau Mersi wythnos yma am y tro cyntaf erioed, i ganol dinas Lerpwl yn y neuadd San Sior. Ces i'r profiad o fod yn y cynulleidfa gyda tua cant o bobl eraill, gan cynnwys Cymry'r ardal, myfyrwyr o Brifysgolion Lerpwl ac ambell i ddysgwr siwr o fod. Roedd yr ymweliad i'r neuadd (er dim ond rhan ohono) yn werth y taith byr i Lerpwl, adeilad dwi heb ymweled â hi o'r blaen mae gen i gywilydd cyfadde! Wedi blynyddoedd o waith adnewyddu, cawsom ni i gyd ein syfrdanu wrth cerdded trwy drysau trwm yr ystafell cyngherdd. Yna, yng nghanol y stafell safodd set Pawb a'i farn, un sy'n fel arfer mewn canol rhai canolfan hamdden di-nod yn ôl Dewi Llwyd cyflwynydd y cyfres. Wedi sgwrs bach a chyflwyniad gan 'rheolwr llawr' a rownd o gwestiynau gan Dewi er mwyn setlo nerfau'r panel yn ogystal a rheiny y cwestiynwyr, datganwyd dim ond munud i fynd cyn mynd ar yr awyr. Roedd y tensiwn yn anhygoel, ac erbyn hyn dwi wir yn werthfawrogi dawn cyflwynwyr megis Dewi Llwyd sy'n cadw trefn ar y math o raglenni fyw yma. Roedd yr hanesydd John Davies seren y panel heb os, ond wnath Ben Rees, gweinidog capeli Lerpwl am ddeugain mlynedd, cyfraniad da hefyd. Ces i noson dda, er teimlais fy hun yn crynu pob tro mi ddoth y 'boom meic' dros fy mhen! Mi faswn i wedi licio dweud rhywbeth, ond pob tro meddyliais i am rhywbeth i ddweud, roedd yr eiliad wedi mynd cyn i mi godi fy llaw!

Mae'r rhaglen ar gael ar y we am wythnos neu ddwy, dyma'r dolen:

http://www.s4c.com/c_watch_level2.shtml?title=Pawb%20a'i%20Farn

(rhaglen pedwar yw'r un o Lerpwl)

ers talwm

Mae hi wedi bod amser maith ers i mi ychwanegu post i'r blog hon, ond ges i fy atgoffa o'i bodolaeth gan ymateb i bost o nifer o wythnosau'n ôl (diolch Linda).

Ces i wahoddiad heddiw i fod yng nghynulleidfa 'Pawb a'i Farn', pan ymwelir y rhaglen teledu â Lerpwl canol mis chwefror. Dwi'n edrych ymlaen at yr achlysur sy'n cael ei saethu yn neuadd San Siôr, adeilad fictoriaidd fendigedig sy'n cyferbyn i gorsaf Lime St yng nghalon dinas diwylliant '08 (y rheswm dros y rhaglen croesi'r ffîn am y tro cyntaf ers darllediad o Efrog Newydd yn dilyn trychineb 9/11.

Nos yfory (nos fercher) mae 'na cwis Cymraeg yn nhafarn y Castell Rhuthun, Yr Wyddgrug, a dwi'n edrych ymlaen. Mae'r cwis hon wedi cael ei trefnu fel rhan o ddigwydiadau 'Dathlu'r Deg' gan Menter Iaith Sir y Fflint, mudiad a chafodd ei sefydlu dim ond deng flynedd yn ôl, ac un sy'n mynd o nerth i nerth gobeithio.