Eisteddfod y Dysgwyr.... yn rhy Gymraeg?

Mi wnath pump o'r dosbarth nos y taith draw i ogledd Cymru er mwyn profi hwyl Eisteddfod y Dysgwyr 2009. Roedd 'na dros cant yn y neuadd, tipyn llai nag oedd yno y llynedd, ond cawson ni ddigon o gystadlu a falle gormod o feirniadaethau...?

Roedd Gerallt Pennant a chamerau 'Wedi 7' wedi troi i fyny hefyd, er mwyn ddarlledu darn i'r rhaglen yn fyw, i fynd efo darn a gafodd ei saethu efo un o ddosbarthiadau nos Yr Wyddgrug y ddiwrnod cynt.

A dweud y gwir ges i brofiad hollol gwahanol i'r un arferol gan roeddwn i'n ymwybodol iawn o'r ffaith ro'n i'n eistedd efo criw o ddechreuwyr, a phrin iawn wnes i deimlo eu bod nhw yn deall fawr o'r sgwrs o'u blaenau ar y llwyfan. Doedd dim anhawster efo'r canu neu'r llefaru, ond efo'r beirniadaeth y cystadleuthau, mi fasai tipyn bach o gyfaddawdu ar ran 'lefel' y Gymraeg a defnyddwyd wedi bod yn syniad da yn fy mharn i. Pan wnes i i'r eisteddfod y dysgwyr am y tro cyntaf, roedd gen i gryn dipyn o'r iaith, felly o'n in falch o gael y brawf o drio deall yr hyn a dwedwyd o'r llwyfan, ond does gan myfyrwyr mynediad dim cymaint o'r iaith ag hynny.

Ro'n i'n trio gwneud tipyn o gyfiethu yn ystod y digwyddiad, ond roedd arweinyddes y noson (ac mi wnath hi lwyddo i gadw cyflymder a threfn ar y noson yn eitha dda) yn llym iawn ar ran tawelu pawb cyn ac yn ystod y cystadlu (digon teg am wn i!).

Ond mae'n rhaid i mi ddweud gair i ganmol ymdrechion Craig Owen Jones, wnath camu at y llwyfan efo ei bartner i feirniadu cystadleuaeth newydd, i sgwennu traethawd am ryw elfen o hanes Cymru. (Diben y cystadeuaeth yw i godi ymwybyddiaeth ynglŷn â'r ymgyrch i godi cofeb i Lywelyn ap Dafydd, mab Llywelyn Fawr a gafodd ei eni yng Nghastell Hen Blas ym Mhagillt). Mae Craig wedi bod yn rhan o'r ymgyrch ers ychydig o flynyddoedd erbyn hyn, ond wnes i'w gyfarfod ychydig o flynyddoedd yn ôl mewn sesiwn sgwrs yn Yr Wyddgrug. Ar y pryd roedd o newydd wedi dechrau dysgu dosbarth nos tra wneud phd ym Mhangor, wedi iddo fo lwyddo i feistrioli'r Gymraeg mewn cyfnod byr iawn. Erbyn heddiw mae o'n gweithio yn y prifysgol fel darlithwr ar gerddoriaeth poblogaidd Cymraeg a Chymreig.

Mae'n ddrwg gen i, dwi wedi crwydro! yn ôl at y pwnc: Mi lwyddodd Craig a'i bartner (dysgwraig a darlithydd o Brifysgol Harvard) i siarad wrth y dysgwyr mewn ffordd wnath eu galluogi deall ychydig mwy, heb siarad llawer o Saesneg yn uniongyrchol. Mi wnaethon nhw ofyn i'r cynulleidfa am ystyr ambell i air neu derm anghyfarwydd heb fod yn nawddoglyd, a llwyddon nhw osod cydbwysedd da rhwng y dysgwyr llai profiadol a'r rhai rhugl.

Mi ga i fwy o ymateb nos fawrth gan criw y dosbarth nos siwr o fod, ac mae eu hymateb nhw'n hollbwysig gan bod iddyn nhwthau a gafodd y digwyddiad ei threfnu...

Tŷ llawn....

Dyni wedi mynd heibio i'r nodwr hanner ffordd yn y cwrs mynediad erbyn hyn, felly o'n i'n falch iawn o weld 'tŷ llawn' neithiwr, efo'r dosbarth i gyd yna, gan cynnwys myfyriwr ychwanegol sydd newydd ymuno â'r dosbarth (mae o'n dilyn cwrs yr Open University ar yr un pryd). Ro'n i'n falch hefyd o weld myfyrwraig yn ôl wedi llawdriniaeth poenus ar ei troed, triniaeth sydd wedi ei chadw hi oddi ar ei thraed am rai chwech wythnos. Dwi'n meddwl bod y dosbarthiadau Cymraeg yn cadw eu niferoedd yn well na'r rhan mwyaf o ieithoedd eraill sydd ar gael yn y Coleg, rhywbeth sy'n calondid mawr i mi fel tiwtor yn ei flwyddyn cyntaf (eitha simsan) o ddysgu.

Nos wener yma yw noson 'Eisteddfod y Dysgwyr', ac dwi'n falch o ddweud bod nifer sylweddol o'r dosbarth yn bwriadu mynychu, efo ambell i un hyd yn oed yn ystyried cystadlu! Dweud a gwir dwi'n mor falch ohonyn nhw, a dwi'n edrych ymlaen at fod yna er mwyn eu cefnogi, a siwr o fod i wneud cryn dipyn o gyfieithu ar eu rhan gan bod yr holl digwyddiad wrth rheswm yn cael ei cyflwyno yn y Gymraeg. Dwi wedi bod yn ofalus i beidio gor-heipio'r noson, un sy'n gallu codi braw ar ddysgwyr newydd. Ond fel dwedodd un ohonynt 'It gets you out of the house doesn't it!'. Felly efo'r agwedd yna a chwmni da'r 'Criw Cilgwri' mae'n sicr o fod noson i gofio....

Ar y gorwel....

Mae rhaglen BBC2 'Horizon' pob tro yn ddiddorol, ond ar bennod a gafodd ei darlledu heno, ces i fy hudo gan raglen wnath archwilio 'ffiwsion niwcliar', a'r posibilrwydd o'r technoleg yma yn datrys ein problemau ynni yn y dyfodol agos. Mae'r cyflwynydd (dychrynllyd o ifanc), yr athro Brian Cox, wnath ein arwain ni o amgylch nifer o'r arbrofion anhygoel sy'n mynd ymlaen dros y byd ar hyn o bryd i ddatblygu cyfundrefn sy'n medru creu pŵer masnachol trwy ffiwsion. Mae'r her yn un enfawr, ac mae'r peirianwaith sy wedi cael ei creu i'w cyflawni'r her yn fwy! Mae'n ymddangos (o'r hyn wnes i lwyddo i ddeall) eu bod nhw yn gallu gwneud y proses o ffiwsion, ond dim ond am gyfnodau byr iawn iawn. I gymlethu pwnc cymleth, mae 'na nifer o ffyrdd gwahanol o geisio gwneud y ffiwsion 'ma (sef yr un proses sy'n mynd ymlaen tu fewn i'r haul), a does neb yn sicr eto i ba gyfeiriad mi fydd y datblygiad yn mynd. Mae 'na gydweithio'n mynd ymlaen rhwng nifer o wledydd y byd, ond maint y buddsoddiad 'ma yn gymharol bach (er biliynau ar filiynau o ddoleri!). Yn ôl un arbennigwr ynni o'r UDA, does gynnon ni ddim gobaith canari o gyflawni'r angen ynni presennol (heb son am y tyfiant annochel a ddaw ar ran poblogaeth a galw) trwy ynni adnewyddol, mor fawr yw ein dibyniad ni ar danwydd ffosil erbyn hyn, heb buddsoddiad anferth ar ddatblygiadau enfawr tu hwnt.

Ond rhaglen optimisdaidd oedd hi yn y bon gan yr athro hoffus. Do'n i ddim yn deall y gwyddoniaeth o bell ffordd, ond gawson ni flas o'r her sy'n gwynebu gwyddonwyr y byd. Mae 'na obaith o ddatblygu'r technoleg 'ma er mwyn cynhyrchu trydan 'glan', yn ôl yr arbennigwyr. Ond er mwyn cyflawni'r her enfawr 'ma mewn pryd i lleihau effaith cynhesu byd eang, mae'n rhaid i nifer o wledydd cydweithio a buddsoddi rwan, ac hyd yn oed wedyn does neb yn proffwydo trydan 'ffiwsion' cyn tua 2030.... felly paid â dal dy wynt....

arwydd annisgwyl....

Dwi'n darllen cwynion o bryd i'w gilydd am ddiffyg arwyddion dwyieithog ar strydoedd Cymru, yn enwedig yn mannau lle mae arwyddion dros dro yn ymddangos oherwydd gwaith ar y ffordd ac ati. Ond gallai'r esboniad bod, falle, i wneud â'r ffaith yn Lloegr mae nifer ohonynt! Dwi wedi gweld ambell i set o arwyddion dwyiethog yn ymddangos yma yng Nghilgwri o blaen, ond byth mor agos at ein tŷ ni, hynny yw reit tu allan y drws.
Fel arfer gweithwyr Dŵr Cymru, cwmni sydd gan gorsafoedd pwmpio ochr yma i'r ffin, sy'n cyfrifol amdanynt, ond y tro 'ma mae rhai 'utility' arall sy'n trwsio'r goleuadau stryd wedi eu gosod yr arwydd dwyieithog.

Ond mor cyffrous ro'n i, i weld arwydd dwyieithog ar ein stryd ni, wnes i bron colli'r ffaith bod yr arwydd yn cyfeirio'r cerddwyr druan (wedi ei drysu yn barod ar ôl gweld iaith 'estron'!) yn syth tuag at ochr y traffic!!

Mae'r sgowsers yn cofio o hyd....

Piciais i mewn i Barc Penbedw heddiw er mwyn ymweled â'r pafiliwn ysblenydd newydd am baned o goffi, gan o'n i wedi bod yn gweithio dim ond rownd y cornel. Roedd hi'n ddiwrnod hyfryd er oer, felly penderfynais mynd ar drywydd cof colofn dwi wedi clywed un or dosbarth nos yn son amdanhi, sef y maen a gafodd ei godi i ddathlu Eisteddfod 1917. Dwi wedi byw yn yr ardal trwy fy mywyd, ond dwi erioed wedi gweld y colofn 'ma. Mae Eisteddfod Birkenhead 1917 yn adnabyddus yn y bon oherwydd yr amgylchiadau ynglŷn â'r cadeirio, a'r ffaith mi gafodd y cadair ei gorchuddio efo brethyn du, gan fod 'Hedd Wyn' ennillydd y cadair, sef Ellis Humphrey Evans wedi cael ei ladd yn y rhyfel mawr ychydig o ddyddiau yn gynt.

Mi ddes i o hyd i'r darn o farmor heb ormod o drafferth a dweud y gwir. Mae'n sefyll o fewn ffens dur mewn cyflwr eitha dda, o ystyried pa mor ddifreintiedig ydy'r ardal o amgylch y parc ar ddwy ochr o leiaf y dyddiau 'ma. Ond mae'r parc wedi ei adnewyddu a'i adfywio erbyn hyn, wedi flynyddoedd o fod yn dipyn o ardal 'no-go' fel petai!

Mae'n anhygoel gweld cofeb i ddarn o hanes Cymru mewn parc ar Lannau Mersi, parc wnaeth unwaith atseinio i filoedd o leisiau Cymraeg...

Thatcher, Brand a'r tegan bach du

Dwi wedi cael tipyn mwy o amser dros y cwpl o ddyddiau diwetha i bori dros y papurau newyddion (tra ddisgwyl mewn 'stafelloedd aros' yr ysbyty yn bennaf!). Darllenais efo syndod ddoe y straeon am ferch yr hen 'ddynes dur' sef Carol Thatcher, a'i sylw sarhaus tuag at chwaraewr tennis croen du. Dwi wastad wedi cael rhai fymryn o edmygedd tuag at y Thatcher 'ifanc', ei steil dillad, cymysgedd o ddillad efo golwg siop elusen (mewn ardal cyfoethog), ac 'accessories' mewn lliwiau sy'n stryffaglu a brwydro i fatsio, heb son am y gwallt efo golwg lliw ffug a steil plentynaidd. Ond unwaith yn Thatcher wastad yn Thatcher mae'n ymddangos, ac falle dyni wedi gweld cipolwg o liwiau go iawn yr 'Iron Lady' trwy hilioldeb 'ffwrdd â hi' y ferch. Dydy'r 'annwyl' Carol ddim yn gweld unrhywbeth o'i le yn cyfeirio at unigolyn croen du fel 'that Gollywog', ac er gwaethaf y cyfle mi ddoth y BBC iddi hi i ymddiheuro yn ddi-amod, mi wrthodd dros cyfnod o bump diwrnod.

Wnath y ffwdan 'ma fy atgoffa o gasgliad ffigyrau 'Goliwog' mi wnaeth fy chwaer a fi fel plant. Roedd rhaid i rywun danfon nifer o 'docenni' Jam Robertsons i ffwrdd er mwyn honi eich 'model' crochenwaith bach o gymeriad 'Golly' yn canu rhyw offeryn neu rwbath. Ar y pryd wrth rheswm, roedden ni'n hollol ddiniwed i ba mor sarhaus a gallai'r cymeriadau hynny bod i ran sylweddol o'n cymdeithas. Prin iawn welon ni person du adeg hynny yn Wallasey a dweud y gwir, ac roedd sioe 'The Black and White Minstrels' prif cwrs ar fwydlen y BBC ar nosweithiau sadwrn yn y chwedegau.

Ond dyni'n gwybod erbyn hyn, ac mae 'na resymau amlwg i feddwl ein bod ni wedi tyfu fel gymdeithas. Diolch byth nad ydy pobl breintiedig megis Carol Thatcher yn cael dianc efo hilioldeb 'cyhoeddus'. Camgymeriad mawr oedd datgan y fath barn o flaen 'Jo Brand', ond dwin falch mi wnath hi! Erbyn hyn mae'r frenhines wedi ymddiheuro a thynnu doliau 'Gollywog' oddi ar silffoedd siop 'Sandringham', ond ges i ddim syndod i ddarllen am hyn, mae'r Dug Caeredin wedi eu ychwanegu nhw at ei gasglid o ei hun 'swn i ddim yn synnu!!

Wna i roi'r geiriau olaf i Hannah Pool, a sgwennodd yn y Gaurdian dydd gwener. Dyma nhw: "Unless you have been kicked, spat at or had eggs thrown at you, all while being called this hateful term, it is unlikely you will understand why such a small doll can cause such a big fuss". Ar ôl darllen ei cholofn hi, o'n i'n deall yn well....

Eira,...cymhedrol

Cawson ni eira heddiw, fel y rhan mwyaf o Brydain Fawr, ond nid yr eira mawr fel cafodd ein ffrindiau yn y de (hynny yw de Lloegr), eira 'cymhedrol' 'swm i'n ei alw fo. Er gwaethaf hynny, mi lwyddodd fy merch i lithro a syrthio yn drwm ar y palmant tra chwarae tu allan efo ffrindiau. Wedi peth ystyriaeth mi benderfnom ni mynd â hi i'r ysbyty, jysd rhag ofn fel petai, lle darganfodon nhw 'torriad greenstick i'w humerus... Roedd hi'n llawer rhy boenus am ddim ond cleisiau, ond wedi dôs o barasetamol mi ildiodd y poen rhywfaint, ac erbyn 9 o'r gloch roedden ni adre, wedi llai 'na awr a hanner yn yr ysbyty. Ar noson mor peryglus, ac efo plentyn yn cyrraedd 'Adran A&E i Blant' yn gloff pob yn ail munud, ro'n ni'n bles iawn efo'r gwasanaeth a gawson ni,rhywbeth do'n i ddim yn disgwyl i'w gael a dweud y gwir.

Erbyn hyn mae'r hogan yn cysgu, wedi profiad poenus, ond diolch byth gweddol syml ar ran triniaeth, hynny yw 'sling' am gwpl o wythnosau a synnwyr cyffredin ar ran gwneud ei phethau arferol. Gallai pethau wedi bod lot waeth a chymleth!

nos wener ar s4c...

Doed 'na ddim llawer o raglenni S4C sy'n apelio i mi ar nos wener fel arfer a dweud y gwir, ond heno mi switsiais i'r teledu drosodd i weld rhaglen 'Tudur Owen o'r Doc', a rhaid i mi ddweud wnes i'w fwynhau'n fawr iawn. Mae'n well gen i weld Tudur yn gwneud rhaglen yn ei groen ei hun, yn hytrach nag fel ei gymeriad, P.C. Leslie Wynne, er o'n i'n ei hoffi o'n gwisgo ffurfwisg yr heddwas druan, ti'n gallu cael gormod o beth da 'dwyt! Heno roedd gynno fo gwesteion diddorol hefyd, sef Caryl Parry Jones a Rhodri Meilir, seren erbyn hyn o un o 'sitcoms' mwya' poblogaidd y BBC 'My Family'. Mae'n rhaglen efo cynulleidfa digon bywiog, rhywbeth na allech chi ddweud am sawl cynulleidfa S4C. Mi fydda i'n gwylio wythnos nesaf yn bendant.

Diwedd y rhaglen wnes i sticio efo S4C ar ôl gweld yr hysbyseb am 'Nodyn', rhaglen cerddorol sy'n pob tro yn diddorol. Wythnos hon gawson ni 'bwydlen' ardderchog, sef Ryland Teifi yn canu mewn hen fodurdy bysiau ym Mhencader, yr hyfryd a dawnus Amy Wadge yn canu mewn hen gapel ym Mhontypridd a Meic Stevens yn canu am bentre ei blentyndod mewn cwt cychod yn Solfach. 'Lein yp' a pherfformiadau gwych ar rhaglen sydd yn taro'r 'Nodyn' ac y gyfan wedi ei gyflwyno gan Elin Fflur sy'n dod drosodd yn reit naturiol. Felly chwarae teg i S4C am gyflwyno amserlen werth ei gweld am nos wener...

Neithiwr....Heno....

Mi es i draw i goleg neithiwr heb boeni rhy lawer, ond efo rhyw deimlad bach nerfus yn gefn fy meddwl ynglŷn â wythnos nesa, sef yr wythnos o'n i'n disgwyl cael pennaeth yr adran yn y dosbarth i fy adolygu. Felly dychmygwch fy syndod wrth iddo fo dweud wrth i mi gyrraedd, "I'll be down in a few minutes to sit in your class"!! Wel, driais fy ngorau i guddio'r sioc o'n i'n teimlo tu mewn, cyn llwyddo 'ail-grwpio' fy hun a mynd i lawr i drefnu'r sesiwn. Pan gyrraedais y dosbarth roedd fy meddwl wedi mynd yn blanc, ac erbyn hyn roedd ambell un o'r dosbarth yna yn barod, felly dyma fi'n ceisio troi'r cyfrifiadur a'r taflunwr ymlaen tra cynnal sgwrs a threfnu fy ngwaith papur ar yr un pryd. Diolch byth ro'n i wedi cwplhau'r darpariaeth yn weddol trylwyr, ac erbyn i Steve dod lawr, ro'n i wedi ennill y brwydyr efo'r technoleg ac o'n i wedi dod o hyd i'r nodiadau bras (Cymraeg!) dwi'n ceisio eu dilyn pob gwers. Ro'n i wedi bwriadu eu wneud yn Saesneg wythnos nesaf er mwyn i Steve deall fy nghynllun gwers, ond ar y noson wnath o ddim ofyn i'w weld beth bynnag, diolch byth...

Wedi meddwl amdanhi, ni aeth y gwers yn rhy ddrwg, wel y hanner cyntaf o leiaf, achos ar ôl i Steve gadael wedi rhai dri chwater awr, mi aeth y gwers yn reit fler, wedi'r rhyddhad, ond chwarae teg roedd y dysgwyr yn reit cynhorthwyol ac mi aethon nhw deall y sefyllfa yn iawn.

Heno o'n i fod i fynd i'r cwis misol draw yn Yr Wyddgrug, ond yn anffodus mi ddoth llen o niwl i lawr amser te, ac efo rhew ar y ffordd, roedd synnwyr cyffredin yn dweud wrtha fi i beidio teithio cylch o hanner cant milltir yn y tywydd drwg. Mae'n bechod ond dyna ni....

darpariaeth newydd S4C i ddysgwyr...

Ces i gip sydyn ar wefan S4C i ddysgwyr heno, sydd wedi mynd trwy nifer o newidiadau ers i mi ymweled â'r safle'r rhai fisoedd yn ôl. Mae 'na bob math o ddefais defnyddiol i'r dysgwyr, yn cynnwys 'sioeau sleid' o gynnwhysion sawl rhaglen efo hanes y rhaglen wedi ei sgwennu fel 'narrative' ar waelod pob llun. Mi es i drwy cwpl o raglenni allan o'r cyfres newydd 'Y Dref Cymreig' yn y dull hon, yn meddwl 'Mi allwn i ddefnyddio rheiny yn y dosbarth nos'! Mae 'na fodd dewis lefelau gwahanol, a graffegau eitha gŵl i'ch helpu wneud y dewis cywir.

Dwi'n cofio ychydig o fisoedd yn ôl yn 'noson gwilwyr S4C' yn Lerpwl, wnath dynes o'r cwmni teledu'n crybwyll y gwasanaeth newydd, roedd adeg hynny dwi'n meddwl dim ar gael, ond chwarae teg iddyn nhw, mae nhw wedi 'danfon'r nwyddau' fel petai....

'm 'n ddigidol bucheddu...

Wrth crwydro'r we'n chwilio am feddalwedd er mwyn gwella cyflwr sal fy nghluniadur, mi ddes i o hyd i safle 'My Digital Life'. Wrth sylwi teclyn cyfiethu fel rhan y wefan, mi gliciais ar y ddraig goch fechan ymhlith nifer o faneri dim ond trwy diddordeb a dweud y gwir. Yr hyn a welais ymddangos o flaen fy llygaid oedd y Cymraeg rhyfeddaf a welais i erioed. Mi gafodd 'My Digital Life' ei trosglwyddo i -'M 'N Ddigidol Bucheddu- a 'Tune up Utility' i 'Alaw i fyny Utility'! Roedd y tudalen i gyd yn llanast o eiriau, cymysgedd o Saesneg a Chymraeg heb gystrawen dealladwy hyd a welaf i. Dwi wedi darllen ambell i ganlyniad o beriant cyfieithu o'r blaen, ond ni faswn i wedi coelio pa mor wael a gallen nhw bod hed baglu dros y wefan honno, anhygoel...

yn ôl wedi'r gŵyl...

Ailddechreuodd y dosbarthiadau nos dydd mawrth, ac er gwaethaf yr oerni ro'n i'n falch o weld griw dda yno. Mi aeth y dosbarth yn weddol dda dwi'n credu, mae gen i feddalwedd 'powerpoint' ar gael ar gluniadur fy merch erbyn hyn, felly mae hynny'n gwneud pethau'n fwy hwylus ar ran taflunio pethau ar y sgrîn yn y dosbarth. Roedd Miri'n awyddus i mi ddefnyddio pob 'animation' o dan yr haul yn y cyflwyniad, ond llwyddais i gadw pethau'n syml gyda dim mwy na ambell i 'fade', mae defnyddio gormod o 'gimics' yn dipyn o 'gliche' erbyn hyn, ond mae'n well cael pethau'n cliriach na llawysgrif fi weithiau.

Derbyniais neges testun dydd iau gan un o'r dosbarth ar ei dychweled o Hawia'i! felly bydd cyfle wythnos nesaf i drafod tywydd braidd yn gynnesach falle...!

Dim ymennyddwr....

Stopiais y car bore ddoe ar y ffordd i'r gweithdy, yn bennaf er mwyn rhyfeddu ar y cwmwl unig oedd yn hongian dros Glannau Dyfrdwy. Roedd hi fel rhai gwmwl 'madarchen' gwastad, a dynodd fy sylw oherwydd diffyg cymylau eraill. Rhyfeddais hefyd ar erwau gwyneb y llyn morol, roedd min y dŵr wedi dechrau rhewi, rhywbeth sy'n digon anghyffredin ochr yma, gan fod dŵr hallt y môr yw prif cyflenwad y llyn. Wedi ychydig o bendroni, wnes i sylweddoli bod pwerdy nwy Cei Connah oedd ffynhonell y cwmwl annaturiol o fy mlaen, nid canlyniad damwain afiach cemegol yn 'Stanlow'! Ond wedi ychydig o ryddhad mi welais eironi y sefyllfa. Mae'r cwmwl hon yn arwydd gweladwy o sut gymaint o nwyon dyni'n rhyddhau i'r awyr trwy'r dydd a'r nos, nwyon sydd yn ôl pob son yn achosi'r newid yn yr hinsawdd, ac hynny yn ei tro yn debyg o galedu ein gaeafau ni (wel ym Mhrydain o leia), sy'n cynyddu'r galw am ynni... mae'n cylch cythreulig perffaith! Pe taswn i wedi troi o gwmpas, mi faswn i wedi gweld fferm gwynt enfawr ar y gorwel, un sy'n ddigon deiniadol (yn fy Nharn i), ac heb gwmwl enfawr uwchben. Roedd na fwy o ddadlau yn y wasg yr wythnos 'ma, ynglŷn â datblygiad 'Gwynt y Môr', anferth o fferm gwynt sy'n ar fin cael ei codi ger Llandudno. Mae criw o'r enw 'Save our Scenery' yn cwyno am yr effaith gallair datblygiad cael ar dwristiaeth yn ardal Llandudno. Ar fore eithafol ar ran y tywydd, roedd y peth yn teimlo fel 'no brainer' o safpwynt fi...

newid arall...

Dwi wedi newid y llun sy'n goleuo'r blog hon unwaith eto heno. Doeddwn i ddim rhy hapus i 'dwyn' llun rhywun arall o'r we i fod yn onest, felly tynnais y llun newydd y p'nawn 'ma gyda'r ffôn, tra roedden ni yn y tywyni tywod wrth ymyl y traeth, Roedd hi'n machlud haul hyfryd gyda holl mynyddoedd y gogledd o fewn golwg dda, yn cynnwys y Carneddau sydd i'w gweld yn y pellter i'r dde.

Rhewi...

Dyni wedi bod yn mwynhau'r tywydd rhewllyd dros y Nadolig a dweud y gwir. Dyni wedi bod yn mynd am dro efo'r ci pob dydd, y merch (a finnau!) yn cael llawer o hwyl yn chwarae ar y pyllau beision sydd wedi troi fel 'gylchoedd sglefrio'. Mae'r coed wedi bod yn andros o hardd, yn wyn i gyd, eu brigau noeth yn dal y barrug bregus trwy gydol y dydd. Ond glywais i ochr arall yr hanes ar y newyddion y bore 'ma, un o'n i heb meddwl amdanhi mewn gwirionydd, efo'r Prif Wenidog (mr Brown) yn galw am ysbryd 'y blitz' er mwyn helpu'r henoed goroesi'r oerni 'ma. Yn ôl rhagolygon y tywydd mi fydd hi'n rhewi am ychydig o ddyddiau i ddod, ac mae hynny'y newyddion ddrwg i ganran sylweddol, hynny yw'r rhai sy'n poeni am dalu biliau tanwydd, y rhai sy'n treulio amser hir yn eu tai, iddyn nhw does fawr o hwyl i gael yn yr oerni 'swn i'n meddwl. Siwr o fod mi wna i newid fy meddwl hefyd wrth i mi ddychweled i'r oergell dwi'n ei alw'n weithdy bore dydd llun...

Blwyddyn newydd... delwedd newydd...

Blwyddyn newydd dda!! Dwi wedi treulio tipyn o amser dros y gwyliau yn ailfampio'r hen flog 'ma, a dyma fo wedi ei orffen (wel bron) yn ei newydd gwedd ar gyfer 2009! Yn ogystal â newid golwg y blog, dwi wedi ymdrechu 'cymraegeiddio' golwg y tudalen trwy cael gwared o'r Saesneg sy'n brithio'r patrymluniau gwreiddiol. Dim ond diogrwydd sydd wedi fy atal rhag gwneud hyn yn gynt a dweud y gwir, ond dwi'n falch fy mod i wedi trafferthu rwan, ac mae'n edrych yn fwy 'unffurf' erbyn hyn.

Na alla i gymryd unrhyw clod ar gyfer y llun newydd sy'n goleuo brig y tudalen rhaid i mi gyfadde. Mi ddes i o hyd iddi hi ar y we mewn gwirionydd, er mae'n golygfa sy'n ddigon cyfarwydd iddyn ni, ac o fan'ma yn West Kirby gafodd y llun ei dynnu, ac mai Gogledd Cymru yw'r tir yn pellter. Mi aethon ni â'r ci lawr i'r traeth y bore 'ma a chafodd 'Layla' syndod mawr wrth ceisio troi ei 'brêcs' ymlaen wedi cyrraedd ei thegan. Roedd y llanw wedi rhewi ar wyneb y traeth ar ei ffordd allan, a wnaethpwyd rhan o'r traeth i gylch sglefrio enfawr, rhywbeth dwi heb gweld o'r blaen, ond rhywbeth a wnath ein taith arferol tipyn bach gwahanol ar ddiwrnod arbennig

2008 yn dod i ben....

Wel mae'r Dolig wedi mynd, a dani'n reit mewn canol y cyfnod rhyfedd hon sy'n gwahanu'r gŵyl Cristnogol a dathlaidau y calan gaeaf. Y dyddiau 'ma dwi'n tueddi osgoi gwaith am y pythefnos cyfan, sy'n saib hyfryd, ac un dwi wir yn mwynhau, yn enwedig dros cyfnod mor gaeafaidd ar ran y tywydd. Does fawr o ddiben ceisio cynnhesu'r gweithdy am ambell i ddiwrnod ,ac mae'n annodd gweithio mewn rhywle sy'n teimlo fel oergell.

Wnes i dderbyn nifer o anrhegion hyfryd ga cynnwys un gan fy merch mi wnaeth hi brynu efo ei phres ei hun (blwch o siocledi Thorntons) sy'n arwydd arall ei bod hi'n tyfu'n ofnadwy o sydyn. Wnes i dderbyn llyfr diweddaraf Dewi Prysor gan fy rhieni, nofel dwi'n edrych ymlaen ati hi'n arw, ar ôl i mi ddarllen y dwy eraill gan yr awdur difyr o Feirionydd.

Does gynnon ni ddim byd wedi ei trefnu ar ran nos galan eto, gawn ni weld, dros y flynyddoedd diweddar dyni heb gwneud llawer a dweud y gwir, er gwaethaf ambell i wahoddiad, tydi pethau ddim cweit mor hawdd efo plentyn ifanc (wel ifanc..ish erbyn hyn!).

Felly, Blwyddyn newydd dda i bawb sy'n darllen, a wela i chi yn 2009 siwr o fod...

Siopa Dolig....

Mi aethon ni i Lerpwl y p'nawn 'ma er mwyn cwplhau'r siopa Dolig. Doedd hi ddim cweit mor ddrwg ag o'n i'n disgwyl a dweud y gwir, ac er ddylsen ni wedi mynd ar y tren er mwyn hwyluso'r profiad, mi lwyddon ni i barcio mewn un o'r meysydd parcio dan ddaear yn natblygiad siopa newydd 'Liverpool 1'... er mawr syndod i mi!

Mi wariom ni cryn dipyn hefyd ar set o lliein, 'mat baddon' a brwsh toiled! er mwyn dathlu'r ffaith bod y gwaith ar yr ystafell molchi wedi dod i ben diolch byth! ac erbyn hyn mae'r brwsh, yn ei blwch 'chrome' sgleiniog a'r lleill wedi ei gosod yn ei le.

Does gen i ddim gormod i wneud yn y gwaith wythnos nesaf ar wahan i orffen un 'cabinet rheddiadur' ar gyfer ffrindiau. Mi wnaiff pob jobyn arall sydd gen i 'ar y llyfrau' aros tan y flwyddyn newydd rwan, felly dwi'n edrych ymlaen yn fawr at cael seibiant o'r waith am o leia deg ddiwrnod.

post olaf cyn y dolig, mae'n siwr...

Mae'n hen bryd i mi ychwanegu rhywbeth at y blog hon, neu mi fydd 2009 wedi cyrraedd. Mae'r dyddiau wedi bod yn toddi mewn i'w gilydd wrth i mi geisio cwblhau nifer o jobiau gwahanol yn ogystal a'r prosiect ar y stafell ymolchi adre (sydd wedi troi allan i fod jobyn andros o fawr, wel o leiaf ar ran amser). Mae'r peth bron a bod wedi ei gorffen, wel ar wahân i'r teils ar y llawr ac ambell i beth bach, ond yn aml iawn mae'r pethau bach i orffen jobyn yw'r rheiny sy'n cymryd mwy o amser, ta waeth mae'r 'llinell terfyn' o fewn golwg erbyn hyn.

Ar ran y nadolig, mi wnes i rywbeth tipyn bach yn wahanol yn y dosbarth nos Cymraeg olaf cyn y dolig. Ro'ni'n gwybod mi fasa rhai o'r dosbarth i ffwrdd, felly penderfynais beidio wneud gwers arferol, ac yn ei le i fynd trwy geiriau ychydig o ganeuon nadoligaidd Cymraeg. Ro'n i wedi printio allan y geiriau o 'Noson Oer Nadolig', 'Nadolig Llawen'(war is over), ac 'Eira Mawr' er mwyn iddyn ni mynd trwyddynt cyn gwrando ar y caneuon eu hun. Mi wnaethon nhw eu mwynhau dwi'n meddwl, ac mi aeth pawb adre gyda chrynoddisg o'r caneuon fel anrheg Nadolig gynnar!

Tra dwi'n son am y Nadolig, mi aethon ni fel teulu i'r wasanaeth teuleuol 'crib' yn y cadeirlan yn Lerpwl dros y penwythnos, ac roedd hi'n braf cael dianc o'r holl brysurdeb a gwallgofrwydd sy'n cysylltiedig gyda'r gŵyl erbyn heddiw, ac i fwynhau'r cerddoriaeth ac awyrgylch anhygoel tu mewn i ofod enfawr yr adeilad ysblenydd hon.

Y baddondy pennod 2....

Wel mae'r baddondy'n dod ymlaen yn araf bach. Mi dynnais y rheiddiadur a'r hen ddellt a phlaster oddi ar y wal pared dydd mawrdd (doedd dim rhaid wneud llawer o dynnu a dweud y gwir!), a sgriwiais 'ply' hanner modfedd yn ei le er mwyn creu gwyneb gwastad ar gyfer y teils. Erbyn hyn dwi wedi gorffen y rhan mwyaf o'r teilio, ar wahan i'r ardal tu gefn i'r toiled. Mi fydd rhaid i mi dynnu'r toiled cyn gwneud hynny, ac mae'r ffaith fy mod i wedi colli rhan o'r plastwr fanna ddim wedi wneud llawer i fy helpu. Ar y cyfan dwi'n reit hapus gyda'r canlyniadau hyd yn hyn, gobeithio o fewn wythnos mi fydd y basin newydd wedi ei ffitio ac mi fydda i wedi gwblhau gweddill y 'groutio', ac mi fydd y diwedd o fewn fy ngolwg.